Systemische Intervisieopstellingen voor het Onderwijs

Intervisie

Intervisie is in veel scholen al gemeen goed. Samen met collega’s al reflecterend zoeken naar een oplossing voor alledaagse problemen, die horen bij het werk van iedere professional. Werken met mensen vraagt er om voortdurend
jezelf een spiegel voor te houden. Docent zijn betekent ook flexibel kunnen inspelen op steeds weer onverwachte situaties. Intervisie is een uitstekende methode om hier mee om te gaan en om “life long learning” concreet inhoud te geven.

Systemische intervisieopstellingen

Systemische intervisieopstellingen is een intervisiemethodiek die is afgeleid van de door de Duitse psycholoog Bert Hellinger ontwikkelde “familieopstellingen”.  Systemische intervisie opstellingen worden uitgevoerd met groepen van 10 tot 20 deelnemers. De uitvoering wordt begeleid door een geschoolde en ervaren opsteller/begeleider. Systemische intervisieopstellingen leiden vaak sneller tot “het probleem achter het probleem” en hebben dan ook een intenser en dieper veranderings-effect dan andere vormen van intervisie of (groeps-)supervisie.

Systemische principes

In zijn fameuze boek “de logica van het gevoel” beschrijft Arnold Cornelissen hoe ons onderbewuste zo z’n eigen logica heeft. Het volgt wetten en regels die vaak indruisen tegen onze bewuste logica. Je weet dat roken slecht is voor je, maar een ondefinieerbare dwang drijft ons toch weer een sigaret op te steken. We worden boos of geïrriteerd, zonder dat we dat willen. Keer op keer raakt een schijnbaar onschuldige opmerking van een leerling of van een collega ons dieper dan we misschien willen toegeven.

  • door een intervisieopstelling kwam duidelijk aan het licht hoe we in onze opleiding het gebruik van een portfolio veel effectiever konden maken.

De psycholoog Bert Hellinger wijst op het verband tussen dergelijke “verstrikkingen” en systemische “grondregels”. We maken immers allemaal deel uit van systemen. Het belangrijkste systeem is ons familiesysteem. Maar ook de organisatie waar binnen we werken is zo’n systeem.  De school als organisatie is een systeem voor docenten, directie en medewerkers, maar zeker ook voor de leerlingen. En ook voor die systemen gelden de systemische grondregels. Verstrikkingen ontstaan vaak doordat de op onbewust niveau geldende systemische regels conflicteren met de regels van onze bewuste logica.

  • nadat ik een intervisieopstelling had gedaan begreep ik het negatieve gedrag van een leerling met een adoptieachtergrond veel beter. Het gesprek met de ouders verliep daarna heel positief.

Een begeleider/opsteller kent de systemische grondregels en de bijbehorende dynamieken en kan doormiddel van een intervisieopstelling de verstrikkingen zichtbaar maken.

Het verloop van een intervisieopstelling

Aan het begin van een intervisieopstelling nodigt de begeleider de deelnemers uit in het kort hun vraag, probleem, thema te verwoorden. Niet iedere deelnemer hoeft een inbreng te hebben.

De begeleider kiest vervolgens met welke deelnemer een intervisieopstelling wordt uitgevoerd.

Na een kort interview vraagt de begeleider een aantal personen uit te kiezen die voor de inbreng relevante personen of aspecten zullen representeren.  De inbrenger stelt nu, naar zijn/haar innerlijk gevoel, de representanten op in de ruimte. Veelal zal de inbrenger ook een representant voor zichzelf opstellen. De begeleider gaat nu aan de slag door de gevoelens van de representanten te inventariseren, hun positie te veranderen, dynamieken uit te testen, enzovoorts. Een dergelijk proces levert de inbrenger belangrijke inzichten op, waardoor vaak fundamentele leerprocessen opgang komen.

  • In een intervisieopstelling heb ik een groepje lastige meiden in mijn klas opgesteld. Daardoor vielen een aantal puzzelstukjes in elkaar en wist ik met wie en hoe ik het begeleidingsgesprek moest voeren.

De kosten

De kosten zijn afhankelijk van het aantal deelnemers en het aantal supervisiegesprekken. Op grond van uw vraag ontvangt u een voorstel op maat, waarin de financiële consequenties zijn opgenomen. In sommige gevallen is het mogelijk om subsidie te krijgen voor (begeleleide) intervisie als opleidingsactiviteit. Begeleide intervisie geldt als deskundigheidsbevordering van docenten en is derhalve BTW vrij.